Βασίλης Κορκίδης: Σημαντικές προκλήσεις αλλά και επιφυλάξεις στη διαδικασία για το δίκτυο 5G

Σε διαβούλευση έχει τεθεί μέχρι την 4η Αυγούστου η προκήρυξη της δημοπρασίας για όλες τις φασματικές περιοχές του 5G από την Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων. Η διαδικασία για την υλοποίηση της 5ης γενιάς κινητής τηλεφωνίας στη χώρα μας αναμένεται να ολοκληρωθεί μέχρι τις 20 Δεκεμβρίου. Βάσει του έως τώρα προγραμματισμού η διαγωνιστική διαδικασία για τις συχνότητες του φάσματος 5G ενδεχομένως να παραχωρηθεί χωρίς να είναι όλα τα τμήματά του άμεσα διαθέσιμα, γιατί ορισμένα χρησιμοποιούνται σήμερα για την κάλυψη διαφορετικών αναγκών.

Στο οικονομικό σκέλος, η προτεινόμενη τιμή εκκίνησης της δημοπρασίας, από την ΕΕΤΤ κυμαίνεται στα 367,32 εκ. ευρώ, που θεωρείται λελογισμένο τίμημα, αφού ταυτόχρονα θεωρείται και ζήτημα εθνικής στρατηγικής. Οι τρεις πάροχοι κινητής τηλεφωνίας Cosmote, Vodafone και Wind έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον για συμμετοχή στη δημοπρασία, χωρίς να αποκλείεται να παρουσιαστεί άλλος ενδιαφερόμενος. Εάν μάλιστα οι πλειοδότες κληθούν να καταβάλουν ένα υπερβολικό ποσό για να πάρουν τις συχνότητες θα καθυστερήσουν στη δημιουργία του δικτύου και στην παροχή των νέων υπηρεσιών, με αποτέλεσμα η χώρα να μείνει για άλλη μια φορά πίσω στις τεχνολογικές εξελίξεις. Αυτός είναι και ο λόγος που μπορεί να καταβληθεί το 30% του τελικού τιμήματος μετρητοίς και το υπόλοιπο 70% σε 9 ετήσιες δόσεις με τριετή περίοδο χάριτος.

Η 5η γενιά των δικτύων κινητών επικοινωνιών χαρακτηρίζεται από τους επιστήμονες ως μία από τις πιο κρίσιμες δομικές μονάδες της ψηφιακής οικονομίας και της κοινωνίας μας την επόμενη δεκαετία. Το 5G θα παρέχει συνδεσιμότητα σχεδόν παντού, γρήγορη μεταφορά δεδομένων και επεξεργασία πληροφοριών σε πραγματικό χρόνο, σε μεμονωμένους χρήστες και σε συνδεδεμένα αντικείμενα. Οι καινοτόμες δυνατότητες του 5G θα οδηγήσουν στην ανάπτυξη νέων εφαρμογών υψηλής ταχύτητας και αξιοπιστίας. Μερικά παραδείγματα αφορούν σε βιομηχανικές εφαρμογές αυτοματισμού, εφαρμογές σε υπηρεσίες κοινής ωφέλειας, αυτόνομη μεταφορά ανθρώπων και εμπορευμάτων, εφαρμογές πολυμέσων επαυξημένης και εικονικής πραγματικότητας. Το 5G θα είναι έως είκοσι φορές ταχύτερο από το 4G, με μικρή καθυστέρηση απόκρισης δικτύου της τάξης του 1 ms. Θα υποστηρίζει κινητικότητα με ταχύτητα έως 500 km/h και μεγάλο αριθμό ταυτόχρονων χρήσεων υπηρεσιών και συσκευών ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο. Το 5G είναι μία τεχνολογία που αφορά περισσότερο το περιβάλλον ζωής, παρά τα ίδια τα κινητά και η ΕΕΤΤ θα πρέπει να προχωρήσει σε εξέλιξη των ρυθμιστικών εργαλείων, ώστε να καλύψει αποδοτικά τη νέα πραγματικότητα που αρχίζει να δημιουργείται.

Οι μεγάλες απαιτήσεις σε φάσμα δεν είναι όμως η μόνη πρόκληση. Οι υποδομές, ο ηλεκτρονικός εξοπλισμός, τα κατάλληλα επιχειρηματικά μοντέλα, οι επιδράσεις στην υγεία, στο περιβάλλον και η ασφάλεια αποτελούν επίσης σημαντικές προκλήσεις σχετικά με τα δίκτυα πέμπτης γενιάς. Τα δίκτυα πέμπτης γενιάς είναι μια τεχνολογία η οποία σχετίζεται λιγότερο με το κινητό μας τηλέφωνο και περισσότερο με ό,τι περιβάλλει το κινητό μας τηλέφωνο. Επιφέρουν μία μεγάλη αλλαγή στον τρόπο που σχεδιάζονται και αναπτύσσονται ασύρματα δίκτυα και θέτουν ως προτεραιότητα την ποιότητα στη σχεδίαση και την ανάπτυξη υποδομών. Για τους ίδιους λόγους, ιδιαίτερη σημασία θα πρέπει να δοθεί στην ασφάλεια των δεδομένων που θα διακινούνται μέσω 5G, καθώς αρκετές κρίσιμες υποδομές, όπως δίκτυα παροχής και κυβερνητικές υποδομές θα βρίσκονται διασυνδεδεμένες.

Είναι γεγονός πως μια ομάδα 180 επιστημόνων και γιατρών από 36 χώρες προτείνει στην Ε.Ε. την αναστολή της ανάπτυξης των δικτύων 5G μέχρι έως ότου οι πιθανοί κίνδυνοι για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον να έχουν διερευνηθεί πλήρως από επιστήμονες ανεξάρτητους από τη βιομηχανία. Οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι η προκαλούμενη τεράστια αύξηση στην έκθεση του πληθυσμού σε ασύρματες ακτινοβολίες μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένο κίνδυνο καρκίνου, κυτταρικό στρες, αύξηση επιβλαβών ελευθέρων ριζών, γενετικές βλάβες, δομικές και λειτουργικές αλλαγές του αναπαραγωγικού συστήματος, ελλείψεις στη μάθηση και στη μνήμη, νευρολογικές διαταραχές και αρνητικές επιπτώσεις στη γενική ευημερία των ανθρώπων. Προτείνουν επίσης στην Ε.Ε. να δώσει προτεραιότητα στην υλοποίηση ενσύρματων ψηφιακών τηλεπικοινωνιών αντί των ασύρματων και να οριστούν νέα όρια συνολικής έκθεσης στα εκατοντάδες είδη ασύρματης ακτινοβολίας στα οποία είμαστε εκτεθειμένοι, με έμφαση στην προστασία των εγκύων και των παιδιών.

Υπάρχει βεβαίως και ο επιστημονικός αντίλογος που βεβαιώνει πως υπάρχουν πολύ ασφαλείς μορφές ακτινοβολίας. Στην πραγματικότητα, «κολυμπάμε» συνεχώς σε ακτινοβολία υποβάθρου, όπως οι κοσμικές ακτίνες από τον ήλιο. Υπάρχει μια σημαντική διαφορά μεταξύ της ασφαλούς ακτινοβολίας και της επικίνδυνης ακτινοβολίας που σχετίζεται με μέρη ή μηχανήματα. Αυτή είναι η διαφορά μεταξύ ιονίζουσας και μη ιονίζουσας ακτινοβολίας. Η ιονίζουσα ακτινοβολία εμφανίζεται σε μήκη κύματος πάνω από το υπεριώδες φως, γνωστές και ως ακτίνες Χ και γάμμα. Αυτά μπορεί να προκαλέσουν βλάβη στο DNA μας χτυπώντας ηλεκτρόνια από τα βασικά μόρια, οδηγώντας σε όγκους και καρκίνο. Τα ραδιοκύματα χαμηλότερης συχνότητας, όπως αυτά που χρησιμοποιούνται στα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας LTE, δεν ιονίζουν, άρα δεν μπορούν να προκαλέσουν τον ίδιο τύπο ζημιάς στους ανθρώπους.

Συμπερασματικά, πάντως, οι προκλήσεις, οι φόβοι και οι επιφυλάξεις στην εκκίνηση των διαδικασιών του δικτύου 5G στην χώρα μας, πρέπει να εστιάζουν με σειρά προτεραιότητας στα σημαντικά ζητήματα της υγείας, ασφάλειας, ιδιωτικότητας και κυβερνοεπιθέσεων.