Οι επιδόσεις των Ευρωπαίων ηγετών στην αντιμετώπιση της κρίσης

French President Emmanuel Macron, right, listens as he attends with French Foreign Minister Jean-Yves le Drian, center, an international videoconference on vaccination at the Elysee Palace in Paris, Monday, May 4, 2020. An alliance of world leaders is hoping a virtual summit could lead to billions of dollars to fund research into a vaccine for the new coronavirus as well as develop better treatments and more efficient testing. The leaders of France, Germany, Italy and Norway and top European Union officials said the money raised will be channeled mostly through recognized global health organizations. (Gonzalo Fuentes/Pool via AP)

Όταν η κρίση του κορωνοϊού ξέσπασε στην Ευρώπη τον Μάρτιο, οι Ευρωπαίοι ηγέτες και τα επιτελεία τους απολάμβαναν σημαντική υποστήριξη από τους πολίτες. Όμως, παρά την άνοδο της υποστήριξης, οι ψηφοφόροι άρχισαν να γίνονται όλο και πιο απαιτητικοί απέναντι στις κυβερνήσεις. Δημοσκοπήσεις επί δημοσκοπήσεων έδειξαν ότι το κοινό «συσπειρώθηκε γύρω από τη σημαία» (rallyround the flag) καθώς οι κυβερνήσεις αγωνίστηκαν με μια υγειονομική κρίση και ταυτόχρονα με μια κρίση στις οικονομίες τους – μια κρίση πρωτοφανή έπειτα από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το «rallyround the flag» είναι μια θεώρηση των πολιτικών επιστημών, ότι σε περιόδους πολέμου οι πολίτες τείνουν να συσπειρώνονται γύρω από τις ηγεσίες τους. Αυτό συμβαίνει διότι η σύγκρουση με αλλότριες δυνάμεις κινητοποιεί την πλειονότητα του πληθυσμού κατά της εξωτερικής απειλής. Ωστόσο, στο σήμερα οι πολίτες φαίνεται ότι, αφού ξεπέρασαν σιγά σιγά το σοκ των lockdown, άρχισαν να θέτουν πιο δύσκολες ερωτήσεις για τα πεπραγμένα των κυβερνήσεών τους και να συγκρίνουν τον τρόπο με τον οποίο οι ηγεσίες των χωρών ανταποκρίθηκαν στην κρίση του κορωνοϊού.

Άνγκελα Μέρκελ

«Πέμπτη θητεία λόγω κορωνοϊού;» ήταν ο τίτλος της γερμανικής Βild στις αρχές Απριλίου. Πρόκειται μάλλον για μια ρητορική ερώτηση καθώς η καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ έχει επανειλημμένα αποκλείσει την ανανέωση του αξιώματός της μετά τη λήξη της τρέχουσας θητείας της το 2021. Επιπλέον, ο συγκεκριμένος τίτλος φαίνεται ότι είναι και μια απόδειξη για το πόσο καλά διαχειρίστηκε η καγκελάριος την πανδημία, καθώς κυριάρχησε για μία ακόμη φορά στα… μανταλάκια η σεναριολογία του αν θα ανανεώσει τη θητεία της υπό το πρίσμα ότι η Γερμανία βειώνει μια κρίση. Ως αποτέλεσμα, η Μέρκελ, η οποία τον Απρίλιο έδωσε μια άνευ προηγουμένου τηλεοπτική ομιλία ανακοινώνοντας τα σκληρά μέτρα lockdown για την καταπολέμηση του κορωνοϊού, παραμένει η πιο δημοφιλής πολιτικός της χώρας. Στην πιο πρόσφατη δημοσκόπηση που διεξήχθη από τον δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό οργανισμό ZDF φάνηκε ότι είναι η αγαπημένη των Γερμανών, με δεύτερο τον πρωθυπουργό της Βαυαρίας, Markus Söder, έναν από τους πιθανούς υποψηφίους που θα την αντικαταστήσουν στην καγκελαρία. Η δημοσκόπηση του POLITICO έδειξε ότι η συμμαχία CDU / CSU βρίσκεται στο 39%, δηλαδή 12 μονάδες πάνω από την αρχή της κρίσης.

Μπόρις Τζόνσον

Ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, αντιθέτως, δεν έχει την ίδια απήχηση. Βγαίνοντας από το νοσοκομείο τον Απρίλιο λόγω COVID-19 –ακόμη και οι πιο σκληροί αντίπαλοί του θα του επέτρεπαν κάποια χαλάρωση– ο Τζόνσον φαίνεται ότι κάνει το ένα λάθος μετά το άλλο στην αντιμετώπιση της κρίσης. Πήρε την απόφαση να μπει η Βρετανία σε Lockdown αργότερα από άλλες χώρες (μία εβδομάδα νωρίτερα θα μπορούσε να μειώσει κατά το ήμισυ τον αριθμό των νεκρών, είπε ένας επιστημονικός σύμβουλος). Επιπλέον, ο Τζόνσον απέτυχε να αυξήσει τα τεστ κορωνοϊού και τον εντοπισμό του για μήνες, κάτι που κορυφώθηκε με την απόφασή του να εγκαταλείψει μια εφαρμογή ανίχνευσης που η κυβέρνηση εξέταζε για εβδομάδες. Στη Βρετανία, παρατηρήθηκε έκρηξη των κρουσμάτων σε χώρους φροντίδας για ηλικιωμένους, ενώ υπήρξαν άτομα που έπαιρναν εξιτήριο χωρίς να περνάνε από τεστ για κορωνοϊο. Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει πάνω από 300.000 καταγεγραμμένες περιπτώσεις και περισσότερους από 42.000 καταγεγραμμένους θανάτους από το COVID-19 – η χειρότερη επίδοση στην Ευρώπη και η τρίτη χειρότερη μετά τη Βραζιλία και τις ΗΠΑ σε παγκόσμιο επίπεδο. Παρά τα σοκαριστικά αριθμητικά στοιχεία, το βρετανικό κοινό έμοιαζε να είναι πρόθυμο να δώσει μια δεύτερη ευκαιρία στον πρωθυπουργό λόγω της άνευ προηγουμένου κρίσης που αντιμετώπιζε. Αυτό ίσχυε μέχρι που ο Τζόνσον αποφάσισε να υπερασπιστεί τις επιλογές του επικεφαλής συμβούλου του, Ντομίνικ Κούμινγκς, σχετικά με το lockdown. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα, το προβάδισμα της κυβέρνησης έναντι των Εργατικών μειώθηκε κατά 8 ποσοστιαίες μονάδες σε μια εβδομάδα.

Σεμπάστιαν Κουρτς

Ο Αυστριακός καγκελάριος μερικές φορές γελοιοποιήθηκε για τις περίφημες περιγραφές του για τις επιδόσεις της κυβέρνησής του κατά τη διάρκεια της κρίσης. «Ο καγκελάριος μας ανακοίνωσε την πανδημία… σαν να ήταν ένας αγώνας σκι, με τέσσερεις Αυστριακούς στις τρεις πρώτες θέσεις», αστειεύτηκε ο Αυστριακός κωμικός Josef Hader τον Μάιο, αναφερόμενος στις συχνές δημόσιες εμφανίσεις του Κουρτς, επιδοκιμάζοντας τις επιλογές για την αντιμετώπιση της κρίσης του κορωνοϊού. Αν και ο αυτοθαυμασμός του Κουρτς και του συντηρητικού κόμματος του ÖVP έχει κερδίσει την περιφρόνηση της αντιπολίτευσης, οι ψηφοφόροι φαίνεται να είναι αρκετά ικανοποιημένοι. Όταν ο καγκελάριος υποσχέθηκε «ανάσταση μετά το Πάσχα» τον Απρίλιο, με μέτρα περιορισμού της πανδημίας, η εκλογικής επιδοκιμασία του κορυφώθηκε στο 55%. Το σχετικά χαμηλό ποσοστό κρουσμάτων της χώρας σημαίνει επίσης ότι τα μέτρα lockdown θα μπορούσαν να αρθούν εβδομάδες νωρίτερα σε σχέση με άλλα κράτη.

Εμανουέλ Μακρόν

Ο Μακρόν κήρυξε «πόλεμο» στον κορωνοϊό στα μέσα Μαρτίου, όταν είπε στον γαλλικό λαό ότι οι μετακινήσεις θα πρέπει να περιοριστούν δραστικά. Στη συνέχεια ήρθε το lockdown με την ανάκτηση της δημοτικότητας για τον Γάλλο Πρόεδρο, ο οποίος πριν την κρίση του κορωνοϊού αντιμετώπιζε αναβρασμό εντός της χώρας με το κίνημα των «κίτρινων γυλέκων» και στη συνέχεια με τις μεταρρυθμίσεις που ήθελε να κάνει η πολιτεία στο συνταξιοδοτικό σύστημα. Η δημοσκόπηση του POLITICO βρήκε το ποσοστό αποδοχής του Μακρόν στο 33% στις 24 Ιανουαρίου, την ημέρα δηλαδή που αναφέρθηκε η πρώτη περίπτωση κορωνοϊού στη Γαλλία. Μέχρι τα μέσα Απριλίου είχε φτάσει στο 41% –το καλύτερο σερί του τα τελευταία δύο χρόνια– κάτι που έδωσε στον Πρόεδρο πίστωση χρόνου για την αντιμετώπιση της κρίσης. Ωστόσο, τα πράγματα τώρα αρχίζουν να φαίνονται πιο δύσκολα για μία ακόμη φορά. Τα ποσοστά των δημοσκοπήσεων για τον Μακρόν έχουν μειωθεί, καθώς οι Γάλλοι ψηφοφόροι φαίνεται ότι συγκρίνουν τα μέτρα που έλαβε η Γερμανία με αυτά της Γαλλίας – κάτι που δεν συμφέρει απ’ ό,τι φαίνεται τον Μακρόν.