Οι νέες κινήσεις Μητσοτάκη στα ελληνοτουρκικά

Το θερμό επεισόδιο στο Αιγαίο με την Τουρκία ξορκίζουν στην κυβέρνηση και προετοιμάζονται για το καλύτερο και το χειρότερο σενάριο. Σε στενό κύκλο συνεργατών του Κυριάκου Μητσοτάκη διατυπώθηκαν όλα τα σενάρια για το πού θα καταλήξει η αυξανόμενη επιθετική στρατηγική έντασης του Ερντογάν. Αυτό που τεκμαίρεται από τις διεργασίες διαχείρισης της κρίσης στα ελληνοτουρκικά είναι ότι στην κυβέρνηση δεν είχε εκτιμηθεί επαρκώς η επιθετικότητα της γείτονος και το εσωτερικό πολιτικό σκηνικό της Τουρκίας. Θεωρούσαν πολλοί ότι το ΚΥΣΕΑ, που είχε συγκαλέσει ο Αλέξης Τσίπρας πριν τις εκλογές, ήταν ένα πυροτέχνημα. Λίγοι εκτίμησαν ότι υπήρχε έντονη κινητικότητα από πλευράς του Ερντογάν προκειμένου να αλλάξει την ατζέντα στην εσωτερική πολιτική σκηνή. Οι πρώην συνεργάτες του, Μπαμπατζάν, Νταβούτογλου και Γκιουλ, δημιουργούσαν ισλαμικά κόμματα και θα έπαιρναν βασικά τμήματα του εκλογικού σώματος που στηρίζουν τον Ερντογάν. Ο μόνος τρόπος για να ανασχέσει την δυναμική των πρώην συνεργατών του και νυν αντιπάλων του ήταν να δημιουργήσει ένα εθνικό γεγονός, ένα κλίμα πολέμου προκειμένου να συσπειρώσει το κοινό του αλλά και το τουρκικό εκλογικό σώμα.

Όλα τα παραπάνω, λοιπόν, δεν εκτιμήθηκαν επαρκώς και ο ορισμός του Νίκου Δένδια στο χαρτοφυλάκιο των εξωτερικών θεμάτων δεν βοήθησε. Ο ίδιος ήταν κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος και από το περιβάλλον του περίμεναν ότι θα οριστεί υπουργός Προστασίας του Πολίτη, ένα πόστο που είχε αναλάβει και επί κυβέρνησης Σαμαρά. Από την άλλη, υπήρχαν οι επιλογές καθηγητών με μεγάλες γνώσεις στα εξωτερικά θέματα και των διεθνών εξελίξεων. Ωστόσο, το πρόβλημα ήταν ότι οι καθηγητές δεν μπορούσαν να κινηθούν πολιτικά. Η περίπτωση της Ντόρας Μπακογιάννη, που είχε παλαιότερα το χαρτοφυλάκιο εξωτερικών και είναι βαθιά γνώστρια των θεμάτων, είχε από νωρίς αποκλειστεί.

Ο κεντρικός σχεδιασμός, άλλωστε, του νέου Μαξίμου ήταν να δοθεί προτεραιότητα στην φορολογική ελάφρυνση, στην ασφαλιστική μεταρρύθμιση και στην εμπέδωση ενός κλίματος ασφάλειας, δηλαδή ένας οικονομικοκεντρικός σχεδιασμός. Ωστόσο, τα προβλήματα και οι πρώτοι τριγμοί στο κυβερνητικό επιτελείο ήρθαν από το πεδίο του μεταναστευτικού και τα ελληνοτουρκικά που πλέον η κυβέρνηση καλείται να λύσει άμεσα. Η δεύτερη ανάγνωση, στην οποία εισήλθαν τα στελέχη του κύκλου Μητσοτάκη, είναι ότι οι επαφές του πρωθυπουργού στην Κομισιόν, στο Νάτο και τον ΟΗΕ ήταν επιτυχημένες και δείχνουν ότι υπήρξαν αντανακλαστικά στα τετελεσμένα της συμφωνίας Τουρκίας – Λιβύης. Οι οργανισμοί τάχθηκαν με το μέρος της χώρας και απομόνωσαν χαρακτηριστικά την τουρκική προκλητικότητα. Αλλά δεν φτάνουν, εκτιμούν αρκετοί. Στο προσκήνιο, σύμφωνα με πληροφορίες, έρχονται οι νέες κινήσεις του πρωθυπουργού οι οποίες θα περιλαμβάνουν εισηγήσεις σε ευρωπαϊκά και διεθνή φόρα για σοβαρά μέτρα και κυρώσεις κατά της Τουρκίας, τα οποία θα αγγίξουν το πυρήνα της επιθετικής πολιτικής τους και θα την αποτρέψουν. Ακόμα είναι σε πρόωρο στάδιο αυτές οι εισηγήσεις, αλλά πολλοί μιλούν ακόμα και για την σοβαρή κύρωση της άρσης της βίζας για Τούρκους πολίτες στην Ε.Ε. που θα είναι ισχυρό πλήγμα για την Τουρκία.

Συναίνεση και εθνική ομοψυχία

Πέραν από τις εισηγήσεις και τις διαπραγματεύσεις σε διεθνές επίπεδο, στο πεδίο των Ενόπλων Δυνάμεων υπάρχει και νέα κινητικότητα. Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Παναγιωτόπουλος, βρίσκεται καθημερινά σε συνεχείς συσκέψεις με τα Επιτελεία προκειμένου να εξακριβώσει ότι υπάρχει πλήρης ετοιμότητα των σωμάτων. Οι επιτελείς θεωρούν ότι, εάν εφαρμόσει η Τουρκία την συμφωνία με την Λιβύη, τότε θα πρέπει να περιμένουμε έντονη κινητικότητα στα νότια της Κρήτης, στο Καστελόριζο και στην Κύπρο που μπορεί να φτάσει σε επεισόδιο τύπου Ιμίων.

Σε πολιτικό επίπεδο, τέλος, εκτιμάται ότι το συμβούλιο εξωτερικής πολιτικής έδωσε μία μεγάλη συναίνεση αλλά και μία εθνική ομοψυχία για την αντιμετώπιση του προβλήματος. Η στάση της αξιωματικής αντιπολίτευσης κρίθηκε σοβαρή, αλλά όπως λένε έπεται συνέχεια. Μία εθνική κρίση σε τέτοιο βαθμό δεν ωφελεί άλλωστε κανένα κόμμα της αντιπολίτευσης. Αντιθέτως, δίνει πόντους πάντα στο κυβερνών κόμμα, αλλά μία συνεχιζόμενη ένταση με την γείτονα θα μπορούσε να φέρει εξελίξεις στο πολιτικό σκηνικό. Οι διπλές εκλογές, είτε με την επίκληση εθνικών θεμάτων είτε με την πορεία του μεταναστευτικού –που συμβαδίζει με την πορεία των ελληνοτουρκικών– είναι πάντα «κλειστές» σε κάποιο συρτάρι του Μαξίμου αλλά μέχρι σήμερα δεν έχει φανεί μία τέτοια πρόθεση. Μόνο σε περίπτωση που εξέλειπε το θέμα των ελληνοτουρκικών θα μπορούσαν να ήταν πετυχημένες οι διπλές εκλογές για την τωρινή κυβέρνηση.

Του Περικλή Σωτηρίου