Κωνσταντίνος Μίχαλος: Σε κίνδυνο η ανάπτυξη στην Ε.Ε.

Η τόνωση της επιχειρηματικότητας, η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της βιομηχανίας και η αντιμετώπιση της ανεργίας αποτελούν κρίσιμα ζητούμενα της εποχής, όχι μόνο σε εγχώριο, αλλά και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Εδώ και μια δεκαετία, από την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, η Ευρωπαϊκή Ένωση παρουσιάζει χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, υψηλά ποσοστά ανεργίας και χαμηλά επίπεδα επενδύσεων, οι οποίες μακροπρόθεσμα πλήττουν το αναπτυξιακό δυναμικό της οικονομίας της. Για την επαναφορά της ευρωπαϊκής οικονομίας σε τροχιά ανάπτυξης, έχουν ληφθεί τα τελευταία χρόνια μια σειρά από πρωτοβουλίες, όπως η δημιουργία του Ευρωπαϊκού Ταμείου Στρατηγικών Επενδύσεων και η εφαρμογή του στρατηγικού σχεδίου «Ευρώπη 2020».

Ωστόσο, τα προβλήματα παραμένουν. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη αναθεωρήσει προς τα κάτω τις προβλέψεις της για την ανάπτυξη το 2019, από 1,9% στο 1,5% για την Ε.Ε. και από το 1,9% στο 1,3% για την ευρωζώνη. Μάλιστα, με δεδομένο ότι η βιομηχανική παραγωγή στην Ευρώπη συνεχίζει να σημειώνει σημαντική υποχώρηση, υπάρχουν φόβοι ότι η Ε.Ε. μπορεί να τεθεί και σε τροχιά ύφεσης, ιδίως αν το διεθνές οικονομικό κλίμα συνεχίσει να επιδεινώνεται. Επίσης, παρά τη συγκράτηση της ανεργίας, η υποαπασχόληση εξακολουθεί να είναι υψηλή, ενώ πάνω από 110 εκατομμύρια πολίτες της Ευρώπης απειλούνται από τη φτώχεια. Συνέπεια όλων αυτών είναι να αυξάνεται η δυσαρέσκεια των πολιτών και να τροφοδοτούνται οι ακραίες, καιροσκοπικές δυνάμεις.

Ο τρόπος αντιστροφής αυτών των τάσεων, πρέπει να βρεθεί στο επίκεντρο της συζήτησης ενόψει των προσεχών ευρωεκλογών. Είναι προφανής η ανάγκη για αλλαγή του ευρωπαϊκού οικονομικού μοντέλου και για τη χάραξη μιας κοινής στρατηγικής ανάπτυξης, απαλλαγμένης από τη στείρα εμμονή στη λιτότητα και στα μέτρα δημοσιονομικής πειθαρχίας. Χρειάζεται διεύρυνση των ευρωπαϊκών δαπανών για την έρευνα και την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών, για τη χρηματοδότηση μεγάλων τεχνολογικών έργων, για την ενίσχυση της νεοφυούς επιχειρηματικότητας.

Παράλληλα, όμως, απαιτούνται δράσεις και συνεργασίες σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, με ενεργοποίηση φορέων όπως τα Επιμελητήρια και η Τοπική Αυτοδιοίκηση. Στο πλαίσιο αυτό, πριν από μερικές ημέρες, υπογράφηκε κοινό σχέδιο δράσης των Ευρωεπιμελητηρίων και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Περιφερειών, με στόχο τη βελτίωση των επιχειρηματικών συνθηκών και της περιφερειακής οικονομικής ανάπτυξης. Το σχέδιο δράσης, που αφορά την περίοδο 2019 – 2022 προβλέπει – μεταξύ άλλων – ενισχυμένη συνεργασία όσον αφορά το νομοθετικό έργο της Ε.Ε., ανταλλαγή καινοτόμων και βέλτιστων πρακτικών για την αντιμετώπιση της ανεργίας των νέων και της αναντιστοιχίας δεξιοτήτων, καθώς και συνεργασία για την τόνωση της επιχειρηματικότητα και της πολιτικής για τις ΜΜΕ, μέσω της προώθησης του προγράμματος Erasmus για νέους επιχειρηματίες και του δικτύου των Ευρωπαϊκών Επιχειρηματικών Περιφερειών (ΕΕΠ). Επίσης, προβλέπει υποστήριξη της συνεργασίας στις γειτονικές χώρες, μέσω πρωτοβουλίας νεανικής επιχειρηματικότητας στις μεσογειακές χώρες εταίρους, ενίσχυση της πολιτικής συνοχής της Ε.Ε. μέσω της πρωτοβουλίας Cohesion Alliance, καθώς και την υλοποίηση κοινού έργου για την ενίσχυση της εδαφικής ανθεκτικότητας.

Σήμερα, η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί το 7,2% του παγκόσμιου πληθυσμού, το 23,8% του παγκόσμιου ΑΕΠ και το 58% των παγκόσμιων κοινωνικών δαπανών. Αν θέλουμε αυτό το μοντέλο να επιβιώσει και να συνεχίσει η Ευρώπη να εγγυάται ένα υψηλό επίπεδο διαβίωσης για τους πολίτες της, θα χρειαστούν γενναίες αποφάσεις και αποτελεσματικές, στοχευμένες δράσεις για την ανάπτυξη και τη δημιουργία θέσεων εργασίας.