Πώς μπορεί να «περπατήσει» η λύση του SPV που θα σηκώσει 42 δισ. κόκκινα δάνεια

«Aνάσα» στις τραπεζικές μετοχές έδωσαν οι πληροφορίες που μετέδωσε χθες το Bloomberg και θέλουν την Τράπεζα της Ελλάδος να εργάζεται πάνω σε ένα σχέδιο για να μειωθούν δραστικά -περίπου κατά το ήμισυ- τα «κόκκινα» δάνεια. Σύμφωνα με το σχέδιο, οι τράπεζες θα μεταφέρουν περίπου το 50% των απαιτήσεων από τον αναβαλλόμενο φόρο σε ένα όχημα ειδικού σκοπού (SPV), το οποίο στη συνέχεια θα πουλήσει ομόλογα και θα αξιοποιήσει τα κεφάλαια για να αγοράσει περίπου 42 δισ. ευρώ «κόκκινων» δανείων από τις τράπεζες.

Κατά τις ίδιες πληροφορίες, το σχέδιο, αν και δεν έχει οριστικοποιηθεί, έχει υποβληθεί τόσο στην ΕΚΤ όσο και στο Υπουργείο Οικονομικών. Ωστόσο, στην αγορά υπάρχουν σοβαρά ερωτήματα για το αν είναι εφικτό και κυρίως για τις επιπτώσεις που θα έχει. Συγκεκριμένα, μεταφορά αναβαλλόμενου φόρου σε ένα SPV απαιτεί ειδική έγκριση της ΕΚΤ, ενδεχομένως και αλλαγή της σχετικής νομοθεσίας στην Ευρωζώνη.

Υπενθυμίζεται ότι οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις τραπεζών στην Ευρωζώνη είναι 75 δισ. ευρώ και από αυτά τα 15 δισ. είναι στις ελληνικές τράπεζες. Μια ελληνική λύση λογικά ανοίγει το δρόμο και για άλλες ευρωπαϊκές τράπεζες.

Επίσης, η δημιουργία ενός SPV που θα σηκώσει 42 δισ. «κόκκινα» δάνεια είναι ο ορισμός της bad bank. To μεγάλο ερώτημα είναι σε τι τιμή θα μεταφερθούν τα κόκκινα δάνεια στο SPV; Αν γίνει σε τιμές αγοράς, όπως ορίζουν οι κανονισμοί, τότε οι τράπεζες θα υποστούν κεφαλαιακές ζημίες οι οποίες πιθανόν θα είναι της τάξης των 10 δισ. ευρώ. Αν τα κόκκινα δάνεια μεταφερθούν σε πλασματικές τιμές, τότε θα πρόκειται για κρατική βοήθεια.

Για να πουλήσει ομόλογα το SPV και να καταφέρει να προσελκύσει ιδιώτες επενδυτές θα πρέπει οι πωλήσεις των «κόκκινων» δανείων να γίνουν σε τιμές αγοράς, προκειμένου οι ομολογιούχοι να βγάλουν κέρδη και να ωφεληθούν από τον αναβαλλόμενο φόρο. Επιπλέον οι τράπεζες με τη μεταφορά του αναβαλλόμενου φόρου στο SPV θα υποστούν και άλλη κεφαλαιακή ζημία πέραν αυτής από την πώληση των «κόκκινων» δανείων στο SPV.

Οι κεφαλαιακές ζημίες των τραπεζών θα αντισταθμιστούν με τη μείωση του ενεργητικού τους κατά 42 δισ. που θα μειώσει αναλόγως και τα risk weight assets. Ωστόσο, είναι άγνωστο αν η μείωση του ενεργητικού θα είναι επαρκής για να καλύψει τις κεφαλαιακές ζημίες, καθώς κάθε τράπεζα έχει διαφορετικό ύψος προβλέψεων, αναβαλλόμενου φόρου και κόκκινων δανείων. Aν δεν υπάρξει οριστικοποίηση του σχεδίου και αναλυτική εξέτασή του, η συγκεκριμένη λύση μπορεί να λυτρώνει μια τράπεζα και να δημιουργεί πρόβλημα σε μια άλλη.

Με τις τράπεζες να βρίσκονται υπό πίεση για τα «κόκκινα» δάνεια και μια σειρά άλλων θεμάτων, πίεση που αποτυπώθηκε και στο Χρηματιστήριο δημιουργεί σύγχυση και ενδεχομένως επιτείνει τις όποιες ανησυχίες το γεγονός ότι οι αρχές εργάζονται σε δυο διαφορετικές κατευθύνσεις.

Η Κυβέρνηση και το ΤΧΣ, που είναι και οι σημαντικοί μέτοχοι των τραπεζών, εργάζονται πάνω σε ένα σχέδιο για τη δημιουργία Asset Protection Scheme (ASP) και την ίδια ώρα η Τράπεζα της Ελλάδος που είναι η εποπτεία και προέκταση της ΕΚΤ, εργάζεται πάνω σε ένα σχέδιο δημιουργίας bad bank με SPV. Η διαφορετική προσέγγιση αφήνει περιθώρια να υποθέσει κάποιος ότι αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει κανένα κεντρικό σχέδιο για τον τραπεζικό κλάδο.