Σοβαρές ενστάσεις για τους κανονισμούς λειτουργίας του Χρηματιστηρίου Ενέργειας

Εταιρείες και φορείς του κλάδου εστιάζουν στα προβληματικά σημεία τους και ζητούν βελτιώσεις ή και αλλαγές

Σοβαρή αναστάτωση έχει προκληθεί στην αγορά ενέργειας από τις ενστάσεις που διατυπώνουν εταιρείες και φορείς του κλάδου αναφορικά με τους κανονισμούς λειτουργίας του Χρηματιστηρίου Ενέργειας.

Εταιρείες όπως η  ΔΕΗ αλλά και η Ιταλική Enel Green Power, η οποία σχεδιάζει το μεγαλύτερο αιολικό πάρκο στην Ελλάδα, και φορείς όπως ο Ελληνικός Σύνδεσμος Ανεξάρτητων Εταιρειών Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΣΑΗ), η Ελληνική Επιστημονική Ένωση Αιολικής Ενέργειας, ζητούν βελτιώσεις και αλλαγές στον κανονισμό.

Ο θεσμός του ενεργειακού χρηματιστηρίου βρέθηκε στο μικροσκόπιο της αγοράς στο πλαίσιο διαβούλευσης που ξεκίνησε η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας. Κατά των κανονισμών τίθεται ανοικτά η ΔΕΗ, η οποία θεωρεί ότι η υποχρεωτική υποβολή οποιασδήποτε διαφοράς στη μόνιμη διαιτησία της ΡΑΕ – όπως προβλέπεται στα κείμενα των προτεινόμενων κανονισμών για τη λειτουργία του Ελληνικού Χρηματιστηρίου Ενέργειας – αντίκειται στο άρθρο 20 του Συντάγματος περί δικαιώματος στην παροχή έννομης προστασίας.

“Αντισυνταγματικός περιορισμός”

Σύμφωνα με τα σχόλια του επικεφαλής της Διεύθυνσης Ρυθμιστικών Θεμάτων της ΔΕΗ κ. Ανδρέα Μηταφίδη, η υποχρέωση των μερών να επιλύουν τις διαφορές του μέσω διαιτησίας, την οποία θα ορίζει η ΡΑΕ «συνιστά αντισυνταγματικό περιορισμό του δικαιώματός τους να προσφύγουν στο διαιτητικό δικαστή της προτίμησής τους».

Επιπλέον, ο κατάλογος από τον οποίο επιλέγονται υποχρεωτικώς οι διαιτητές και ο επιδιαιτητής συντάσσεται κάθε δύο έτη με απόφαση του προέδρου της Αρχής. Έτσι, όπως επισημαίνει στην επιστολή της η ΔΕΗ, η εφαρμογή των προτεινόμενων διατάξεων «καταρχήν συνιστά παραβίαση του άρθρου 20 του Συντάγματος, εφόσον επιβάλλει στα μέρη συγκεκριμένους διαιτητές, τους οποίους έχει ορίσει η ΡΑΕ κατά την αποκλειστική της ευχέρεια, αφαιρώντας από τα μέρη το δικαίωμα επιλογής».

Όπως μάλιστα τονίζεται καθώς το Χρηματιστήριο Ενέργειας θα εξελιχθεί σε περιφερειακή αγορά, οι εναλλακτικοί τρόποι επίλυσης διαφορών θα πρέπει να ακολουθούν τις διεθνώς ακολουθούμενες πρακτικές, με τις οποίες είναι εξοικειωμένη η διεθνής επενδυτική – ενεργειακή κοινότητα. «Κρίνεται, λοιπόν, ότι το ορθό θα ήταν η επιλογή του διαιτητικού δικαστηρίου, όπως επίσης και των κανόνων διαιτησίας, να αφεθεί στην ελεύθερη βούληση των μερών», υπογραμμίζεται στην επιστολή που εστάλη στη ΡΑΕ.

Η ΔΕΗ, υποστηρίζει επίσης ότι υπάρχουν σημαντικά λάθη στον Κανονισμό της Αγοράς Εξισορρόπησης της ΑΔΜΗΕ. Όπως επισημαίνεται οι προτεινόμενοι κανονισμοί περιέχουν διατάξεις, οι οποίες παραπέμπουν σε τεχνικές αποφάσεις, που ρυθμίζουν σημαντικές λεπτομέρειες και «ως εκ τούτου η πλήρης εικόνα του τρόπου λειτουργίας των επί μέρους αγορών θα αποκτηθεί μετά την έκδοσή τους».

ΕΣΑΗ κατά ΔΕΗ

Από την πλευρά του, ο Ελληνικός Σύνδεσμος Ανεξάρτητων Εταιρειών Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΣΑΗ), στις παρατηρήσεις του επί της διαβούλευσης, μεταξύ άλλων, επισημαίνει ότι, κατά την αρχική φάση λειτουργίας των νέων αγορών θα συνεχίσει η ΔΕΗ με πολύ υψηλό μερίδιο στην αγορά λιανικής και με ισχυρή θέση καθαρού αγοραστή (net buyer) στη χονδρεμπορική αγορά. Όπως υπογραμμίζεται από τον ΕΣΑΗ, «η ΔΕΗ συνεχίζει να έχει μερίδιο άνω του 80% στη λιανική αγορά, ενώ η διαδικασία αποεπένδυσης λιγνιτικών μονάδων και ορυχείων δεν έχει άμεσα συνδεθεί με ανάλογη μείωση μεριδίου στην αγορά – ειδικά κατά το πρώτο διάστημα μετά την ολοκλήρωση αυτής της διαδικασίας. Επιπρόσθετα, δεν υπάρχει κανείς σχεδιασμός για αλλαγή της σημερινής κατάστασης, όσον αφορά στις μεγάλες υδροηλεκτρικές μονάδες και την πρόσβαση τρίτων σε αυτές».

Σύμφωνα με τον ΕΣΑΗ, κατά το πρώτο χρονικό διάστημα λειτουργίας των αγορών που προβλέπει το μοντέλο-στόχος, ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί σε τέσσερα σημεία. Το πρώτο αφορά στη θέσπιση ενός χαμηλού μονοψήφιου ποσοστού της ποσότητας της ενέργειας του πελατολογίου της που θα μπορεί να καλύπτει μια δεσπόζουσα επιχείρηση με διμερή και προθεσμιακά συμβόλαια φυσικής παράδοσης. «Το ποσοστό αυτό θα μπορεί να είναι και μηδενικό εάν το μερίδιο της δεσπόζουσας επιχείρησης στη λιανική αγορά είναι μεγαλύτερο π.χ. του 80%», τονίζει ο σύνδεσμος, αναφερόμενος σαφώς στη ΔΕΗ.

Η ΕΛΕΤΑΕΝ

Από την πλευρά της, η Ελληνική Επιστημονική Ένωση Αιολικής Ενέργειας (ΕΛΕΤΑΕΝ) στις παρατηρήσεις της, μεταξύ άλλων, αναφέρει ότι είναι σημαντικό το θέμα της προτεραιότητας των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας κατά την κατανομή του φορτίου η οποία πρέπει να διατηρηθεί οπωσδήποτε για τις υφιστάμενες συμβάσεις. «Σε κάθε περίπτωση η Ελλάδα δεν πρέπει να σπεύσει να υιοθετήσει επαχθείς ρυθμίσεις νωρίτερα ή και σε αυστηρότερο βαθμό από αυτές που θα καθορίσει η Ευρωπαϊκή νομοθεσία», σημειώνει η ΕΛΕΤΑΕΝ.

Κατά την διαβούλευση υποβλήθηκαν δέκα κείμενα με παρατηρήσεις από τους εξής φορείς: ΣΠΕΦ, ENEL GREEN POWER HELLAS A.E., EFET (European Federation of Energy Traders), ΕΣΗΑΠΕ, ΕΣΕΠΗΕ, Π.Ο.Σ.Π.Η.Ε.Φ., ΕΣΑΗ, ΔΕΗ Α.Ε., OPTIMUS ENERGY, ΕΛΕΤΑΕΝ.