Χρέη και ελεύθεροι επαγγελματίες: Τι προβλέπεται…

Πολλές και μεγάλες είναι οι προσδοκίες που έχουν καλλιεργηθεί στους ελεύθερους επαγγελματίες σχετικά με τη ρύθμιση σε έως 120 δόσεις των οφειλών τους προς την Εφορία και τα Ασφαλιστικά Ταμεία. Έπρεπε να περάσουν 7 μήνες από την ψήφιση του νόμου για τον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών προκειμένου να δημοσιευτούν οι σχετικές υπουργικές αποφάσεις που καθόριζαν τα όρια, τα κριτήρια και τις προϋποθέσεις, κάτι που έλαβε χώρα μέσα στις εορτές των Χριστουγέννων.

Οι αιτήσεις κατατίθενται ηλεκτρονικά κατά τα πρότυπα των επιχειρήσεων που θέλουν να υποβάλλουν αίτηση για ρύθμιση των χρεών στο πλαίσιο του εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών και αφορούν οφειλές προς το Δημόσιο που είχαν γεννηθεί μέχρι και τις 31 Δεκεμβρίου 2016. Επίσης, το προς ρύθμιση ποσό πρέπει να είναι έως 50.000 ευρώ.

Διαβάζοντας κάποιος τις υπουργικές αποφάσεις παρατηρεί πώς υπάρχουν κάποιες προϋποθέσεις που αφήνουν, αδικαιολογήτως, εκτός ρύθμισης μεγάλο αριθμό οφειλετών. Πιο συγκεκριμένα, υπάρχουν τα κριτήρια επιλεξιμότητας του Ν. 4469/2017 που ορίζουν ότι για να ενταχθεί κάποιος οφειλέτης θα πρέπει να έχει θετικό καθαρό αποτέλεσμα προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων σε μια τουλάχιστον χρήση πριν την υποβολή της αίτησης. Έτσι, τίθενται εκτός των διατάξεων του νόμου όσοι ελεύθεροι επαγγελματίες εμφανίζουν τρεις συνεχόμενες χρήσεις με ζημία, προσπαθώντας, ωστόσο, να κρατήσουν ζωντανή την επιχείρησή τους.  Επιπρόσθετα, όσοι αναγκάστηκαν να διακόψουν τη δραστηριότητά τους – και είναι παραπάνω από 110.000 σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του 2017- τίθενται και αυτοί εκτός ρύθμισης ενώ το ίδιο ισχύει και για όσους έχουν αποχωρήσει από τη χώρα, εργάζονται στο εξωτερικό και δεν είναι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδος.

Αναφορικά με τον καθορισμό του αριθμού και του ποσού των δόσεων, υπάρχει ένας διαχωρισμός ανάλογα με το ύψος της οφειλής. Έτσι, για οφειλές έως 3.000 ευρώ θα δίνεται η δυνατότητα αποπληρωμής σε έως 36 δόσεις, με κατώτερο ποσό δόσης τα 50 ευρώ και δεν θα υπάρχει δυνατότητα διαγραφής οφειλών. Για οφειλές από 3.001 ευρώ και έως 50.000 ευρώ υπάρχει η δυνατότητα έως 120 δόσεων, με κατώτερο ποσό τα 50 ευρώ. Επίσης, θα διαγράφεται το 85% του ποσού από προσαυξήσεις και τόκους εκπρόθεσμης καταβολής ενώ για τα ποσά από 20.001 έως 50.000 ευρώ υπάρχει η δυνατότητα κουρέματος και βασικής οφειλής υπό προϋποθέσεις.  Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι η επιλογή των δόσεων θα προκύπτει αυτοματοποιημένα με το συνυπολογισμό του εισοδήματος του οφειλέτη, της ακίνητης περιουσίας του αλλά και των καταθέσεών του.

Σχετικά με τα διάφορα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία του οφειλέτη όπως καταθέσεις, μετρητά, μετοχές κά θα υπολογίζεται η αγοραία αξία όπως αυτή προκύπτει από πρόσφατη έκθεση οικονομολόγου ή λογιστή ή φοροτεχνικού ή ακόμα και ορκωτού ελεγκτή μόνο για τις περιπτώσεις οφειλετών που τηρούν διπλογραφικά βιβλία με ετήσιο κύκλο εργασιών μεγαλύτερο από 1,5 εκατομμύρια ευρώ. Αναφορικά με την ακίνητη περιουσία, θα λαμβάνονται υπόψη είτε εκθέσεις εκτιμητών ακινήτων είτε ο ΕΝΦΙΑ. Επομένως, μιλάμε για την αντικειμενική αξία και όχι την εμπορική.

Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο που πρέπει να έχουν υπόψη τους οι ελεύθεροι επαγγελματίες που θα επιλέξουν να ενταχθούν στη ρύθμιση είναι ότι οι δόσεις θα είναι έντοκες με επιτόκιο ίσο με το επιτόκιο euribor τριμήνου, προσαυξημένο κατά 5%, το οποίο είναι σταθερό με κρίσιμο χρόνο την ημερομηνία υποβολής της αίτησης. Παράλληλα, υπάρχει κίνδυνος να χαθεί η ρύθμιση σε περίπτωση μη καταβολής ή μερικής καταβολής δόσεων έως τη συμπλήρωση του ποσού που αντιστοιχεί σε 3 δόσεις, αν δεν υποβάλλονται οι προβλεπόμενες δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος και ΦΠΑ εντός 3 μηνών από την παρέλευση της προθεσμίας υποβολής τους και φυσικά αν δεν εξοφλούνται ή ρυθμίζονται οι τρέχουσες οφειλές.

Τα πλεονεκτήματα ένταξης στην παραπάνω διαδικασία είναι η αναστολή της λήψης αναγκαστικών μέτρων και η συνέχιση της διαδικασίας της αναγκαστικής εκτέλεσης επί κινητών και ακινήτων του οφειλέτη. Το σημαντικότερο όμως είναι ότι ο οφειλέτης μπορεί να λάβει φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα που σε πολλούς είναι απαραίτητες για τις συναλλαγές τους τόσο με το Δημόσιο (π.χ. πληρωμές) όσο και με τους ιδιώτες (π.χ. πώληση ακινήτου). Επομένως, μήπως αξίζει τον κόπο;

Ο Δημήτρης Μπούκας είναι δικηγόρος, διαμεσολαβητής και συντονιστής του Ν. 4469/2017 για τον Εξωδικαστικό Μηχανισμό Ρύθμισης Οφειλών