Bitcoin: Η επένδυση του αιώνα

Αν τα πρώτα χρόνια μετά την κρίση του 2008, στις αρχές της bull market που ακόμα διανύουμε, κάποιος σας έλεγε να επενδύσετε όχι σε μετοχές, πολύτιμα μέταλλα ή ομόλογα, αλλά σε ένα νέο και άγνωστο ψηφιακό νόμισμα –το πρώτο του είδους του– και να το δείτε να αναπτύσσεται πέρα από κάθε φαντασία, τι θα κάνατε;

Γράφει ο Γιάννης Τσιρογιάννης

Κατά πάσα πιθανότητα θα τον αποκαλούσατε τρελό ή απατεώνα, ή απλώς θα αδιαφορούσατε, όπως και έκανε ο περισσότερος κόσμος. Όμως για να γράψεις ιστορία –και στην περίπτωσή μας να κάνεις μια αμύθητη περιουσία– επιβάλλεται καμιά φορά να κάνεις το παράλογο, το τρελό. Να μην ακολουθήσεις την πεπατημένη, αυτό που θα έκανε ο περισσότερος (λογικός) κόσμος. Όσοι πίστεψαν και επένδυσαν στο Bitcoin πριν από μια δεκαετία, είναι πλέον πλούσιοι πέρα από τα πιο τρελά τους όνειρα, αφού το πρώτο ψηφιακό νόμισμα στην ιστορία (το οποίο πρόσφατα έγινε 11 χρονών) κατέγραψε για τη δεκαετία 2010-2020 την εξωπραγματική επίδοση 9.000.000%, ξεπερνώντας με τεράστια διαφορά οποιοδήποτε άλλο asset! Αυτό σημαίνει πως ακόμη και μια ταπεινή επένδυση της τάξεως των 10 ευρώ πριν από δέκα χρόνια, θα ήταν αρκετή για να μετατρέψει σήμερα κάποιον σε εκατομμυριούχο… 10 ευρώ τα οποία στις 31 Δεκεμβρίου 2019 αγόραζαν δύο κρατικά λαχεία με πιθανότητα νίκης 0.000001 (μία στο εκατομμύριο), είχαν αντίστοιχα 100% πιθανότητα να κάνουν κάποιον εκατομμυριούχο το ίδιο βράδυ, εφόσον είχαν επενδυθεί στο Bitcoin δέκα χρόνια πριν! Κι όμως, ο λεγόμενος «ορθολογικός καταναλωτής» (ο περισσότερος κόσμος, στη γλώσσα της οικονομίας) εφόσον είχε 10 ευρώ να ποντάρει, θα επέλεγε κάθε φορά (μα κάθε φορά) το 0,000001 του κρατικού λαχείου παρά το πιθανό… μηδέν ενός μυστηριώδους και αδοκίμαστου ψηφιακού νομίσματος.

Αυτός είναι κι ο λόγος που πολύ λίγοι ακόμη και σήμερα γνωρίζουν τι ακριβώς εστί το Bitcoin, και ακόμη πιο λίγοι έγιναν πλούσιοι από αυτό. Οι περισσότεροι από όσους επένδυσαν αρχικά στον «πατέρα» του ψηφιακού χρήματος, το έκαναν είτε από περιέργεια ενθουσιασμένοι από την τεχνολογία του (γι’ αυτό και η κρυπτο-κοινότητα κυριαρχείται από «κομπιουτεράκηδες» tech nerds), είτε προκειμένου να γίνουν κομμάτι αυτού που έμελλε να γίνει η μεγαλύτερη οικονομική επανάσταση της δεκαετίας, αν όχι του αιώνα. Μέσα από ένα τρελό ποντάρισμα, οι πρωτοπόροι χρήστες του Bitcoin έγραψαν τη δική τους ιστορία, αδιαφορώντας για την επενδυτική αξία της κορυφαίας αυτής εφεύρεσης του FinTech (χρηματοοικονομική τεχνολογία), όπως ένας θρυλικός πλέον Αμερικανός προγραμματιστής που στις 22 Μαΐου 2010 αγόρασε δύο πίτσες έναντι 10.000 Bitcoin, τα οποία σήμερα θα άξιζαν (κρατηθείτε) σχεδόν 100 εκατ. δολάρια! Ερωτηθείς για το αν μετάνιωσε για εκείνη την απόφασή του, ο προγραμματιστής δηλώνει χαρούμενος που έβαλε το δικό του «λιθαράκι» στη νέα εποχή του ψηφιακού χρήματος, όπως και όλοι οι απανταχού υποστηρικτές των κρυπτονομισμάτων, που τα χρησιμοποιούν για συναλλαγές –αυτό που προορίζονταν εξ αρχής– και όχι ως επενδυτικά assets. Διότι σκοπός του Bitcoin ανέκαθεν ήταν να αντικαταστήσει το χρήμα όπως το γνωρίζουμε σήμερα, ανατρέποντας το παγκόσμιο οικονομικό σύστημα. Η κερδοσκοπία ήρθε στην πορεία.

Γέννημα θρέμμα της κρίσης του 2008, το Bitcoin δημιουργήθηκε (ή μάλλον ξεπήδησε από τις «στάχτες» του χρηματοπιστωτικού κραχ) με στόχο να δώσει και πάλι αγοραστική δύναμη στο λαό που είδε την περιουσία του να εξανεμίζεται εξαιτίας κακών χειρισμών κυβερνήσεων και τραπεζών. Ο ίδιος ο δημιουργός του, Σατόσι Νακαμότο, υπήρξε θύμα της κρίσης, η οποία εξέθεσε τα ελαττώματα του χρηματοπιστωτικού συστήματος, και μέσω αυτής άντλησε την έμπνευση του. Η ιδέα ήταν να υπάρξει μια νέα, ψηφιακή και πλήρως αποκεντρωμένη (decentralized) μορφή χρήματος που δεν έχει ανάγκη κάποια κεντρική ελεγκτική αρχή (κράτος και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα), δε γνωρίζει σύνορα και είναι πλήρως ανταλλάξιμη. Το Bitcoin δέχθηκε και εξακολουθεί να δέχεται πολλαπλά χτυπήματα τόσο στην τιμή του όσο και στην αξιοπιστία του, είτε μέσα από σκάνδαλα είτε από αρνητικά σχόλια επιφανών οικονομολόγων. Ωστόσο κάθε φορά μοιάζει να επιστρέφει δυνατότερο. Η επίδοση του στη δεκαετία επισκίασε πανεύκολα αυτή των παραδοσιακών assets, με κορυφαία στιγμή τον Δεκέμβρη του 2017 και το ιστορικό υψηλό των 20.000 δολαρίων. Συγκριτικά για το 2010-2020, και εν μέσω μάλιστα της μακροβιότερης bull market στην ιστορία της Wall Street, ο S&P 500 ίσα που… τριπλασιάστηκε, ενώ ο χρυσός που μόλις πρόσφατα άρχισε να παίρνει τα πάνω του, έχει αυξηθεί κατά 20% στα 1.550 δολ/ουγγιά.

Το Bitcoin υπήρξε, λοιπόν, η επένδυση της δεκαετίας. Ανεξαρτήτως του τι θα συμβεί από εδώ και πέρα (είτε χαθεί είτε κυριαρχήσει και στη νέα δεκαετία), η ανατρεπτική τεχνολογία του blockchain έθεσε τα θεμέλια για μια οικονομική επανάσταση που έχει ήδη αρχίσει να συμβαίνει. Μέρα με τη μέρα, συναλλαγή προς συναλλαγή, τα ψηφιακά νομίσματα κατακτούν το δικό τους μερίδιο στην παγκόσμια αγορά και ίσως να μην αργήσει η μέρα που θα αλλάξουν για πάντα τον τρόπο που διακινείται το χρήμα. Αυτό είναι κάτι που μαρτυρούν και οι τελευταίες στρατηγικές κινήσεις των τραπεζών, οι οποίες ήδη από το 2020 ξεκινούν να λανσάρουν τα ψηφιακά κεντρικά νομίσματα (CBDC). Το λεγόμενο Internet of Value βρίσκεται προ των πυλών, και αυτή τη φορά η επένδυση σε αυτό δε θα είναι απλώς το ποντάρισμα της δεκαετίας, αλλά του αιώνα μας.

Με το δεξί στο 2020

«Ποδαρικό» με κέρδη πραγματοποίησε και τη νέα χρονιά το Bitcoin, αφού ήδη μετρά κέρδη της τάξεως του 25% λίγο κάτω από τα 9.000 δολάρια, ενώ σπουδαία άνοδο καταγράφουν και τα περισσότερα altcoins, όπως XRP και Ethereum. Το Dash τετραπλασιάστηκε μέσα σε 10 ημέρες, από τα 38 στα 152 δολάρια! Το δημοφιλές κρυπτονόμισμα κερδίζει έδαφος στις τάξεις των «παρανόμων» καθώς προσφέρει μεγάλη ανωνυμία στις συναλλαγές. Πρωταγωνιστής, όμως, της εβδομάδας υπήρξε το Bitcoin SV (ή αλλιώς Bitcoin Cash) το οποίο με σαφώς υψηλότερη κεφαλαιοποίηση από τα υπόλοιπα altcoins (και άρα «δυσκολότερη» άνοδο) σκαρφάλωσε από τα 260 στα 380 δολάρια, εν μέσω φήμης πως ο αμφιλεγόμενος ιδρυτής του και φίλος (;) του Σατόσι Νακαμότο, Craig Wright, έλαβε τα «κλειδιά» του Tulip Trust, ψηφιακού fund 1,1 εκατομμυρίων Bitcoin αξίας 10 δισ. δολαρίων.

Ο Craig Wright είχε απασχολήσει τον χώρο των crypto, με τον ισχυρισμό του πως είναι ο ίδιος ο δημιουργός του Bitcoin, κάτι που ωστόσο θεωρείται αμφίβολο, αφού τα (λιγοστά) «σπάργανα» που απέμειναν από τις πρώτες ημέρες του Bitcoin στα διαδικτυακά forum αφήνουν να εννοηθεί πως ο/η Σατόσι ήταν στην πραγματικότητα μια μικρή ομάδα ατόμων. Το θέμα έχει φτάσει στα δικαστήρια, με αποτέλεσμα ένας ομοσπονδιακός δικαστής των ΗΠΑ να διατάξει τον Wright να αποκαλύψει τα ιδιωτικά κλειδιά που αποδεικνύουν τον ισχυρισμό του. Ο Wright δεσμεύτηκε πως θα τα παραδώσει αυτόν τον μήνα, ενώ στο Twitter άρχισε να διαρρέει ότι θα τα παραδώσει τη Δευτέρα. Ασχέτως αυτού πάντως, και σε ό,τι αφορά τον γραφών, το ίδιο το Bitcoin SV ως τεχνολογία και ως νόμισμα δεν… λέει και πολλά. Διότι στο φινάλε η όποια επενδυτική αξία ενός κρυπτονομίσματος θα καθοριστεί από τη χρηστική του αξία, την αξία ως μέσο συναλλαγής.

Το Bitcoin SV είναι αργό και υστερεί στις συναλλαγές σε σχέση με άλλα πολύ πιο υποσχόμενα altcoins, όπως το XRP ή το Hydra. Και ό,τι αποδόσεις κι αν απολαμβάνει επενδυτικά τώρα, η ανεπάρκειά του ως νόμισμα (ο λόγος για τον οποίο δημιουργήθηκε) στο τέλος θα το καταδικάσει, παίρνοντας μαζί του και όσους ποντάρουν σε αυτό… Το ίδιο ισχύει και για το Bitcoin, που ως νόμισμα υστερεί εξαιρετικά έναντι των… παιδιών του, όμως το Bitcoin είναι μια διαφορετική ιστορία. Εκτός του ότι είναι «ιερό» στον κόσμο των κρυπτονομισμάτων ως το πρώτο του είδους, το brand name του και η προσβασιμότητά του σε κάθε γωνιά της Γης (υπάρχουν ΑΤΜs από Νέα Υόρκη μέχρι Βενεζουέλα και Αφρική – ΑΤΜs που προσφέρουν μόνο Bitcoin, όχι Dash ή Bitcoin SV) του χαρίζουν χρόνο ζωής και μια παντοτινή ίσως θέση στην αγορά ψηφιακού χρήματος, είτε ως μέσο συναλλαγής είτε ως store of value, όπως ο χρυσός. Όπως και να έχει, οι φήμες κινούν σε μεγάλο βαθμό την αγορά κρυπτονομισμάτων, όπως άλλωστε και κάθε άλλη αγορά, και ενδεχομένως το Bitcoin SV και ο Wright να πυροδότησαν ένα μίνι – ράλι που επεκτάθηκε στα υπόλοιπα κρυπτονομίσματα.

Άλλοι συνέδεσαν την άνοδο με το φόβο πολέμου εν μέσω της ιρανικής κρίσης – οι αναζητήσεις «Bitcoin Iran» στο Google εκτοξεύθηκαν, καθώς πολύς κόσμος έσπευσε σε ψηφιακά νομίσματα, όπως συμβαίνει και με τον χρυσό σε περιόδους γεωπολιτικών αναταράξεων. Στην πραγματικότητα όμως και για όσους παρακολουθούν πιστά την αγορά, πρόκειται για κάτι το αναμενόμενο που θα συνέβαινε μέσα στον χειμώνα, όπως είχαμε αναφέρει μέσα από αυτή τη στήλη. Σε καμία περίπτωση δεν πρόκειται για το μεγάλο ράλι που όλοι ονειρευόμαστε, καθώς οι όγκοι συναλλαγών δεν «πείθουν» και δεν αποκλείεται να δούμε κι άλλη πτώση προτού αυτό συμβεί. Σε κάθε περίπτωση όμως οι «μηχανές» έχουν ανάψει. Το Bitcoin και η παρέα του ρίχνει «γκαζιές», αποδεικνύοντας στους τελευταίους δύσπιστους πως είναι εδώ, και πως το τρένο δε θα αργήσει να φύγει από το σταθμό…

Κρυπτο-Καζαμίας

Τα κρυπτονομίσματα εισήλθαν δυναμικά στη νέα χρονιά με «κεκτημένη ταχύτητα», και ενδέχεται να πρωταγωνιστήσουν στην οικονομική μας ζωή στη δεκαετία που διανύουμε. Πιο βραχυπρόθεσμα όμως, τι μας επιφυλάσσει το 2020; Μια σειρά από σημαντικούς παράγοντες αναμένεται να δείξουν τον δρόμο στο Bitcoin τη νέα χρονιά.

Όπως προειδοποιούν οι αναλυτές, ο εμπορικός πόλεμος μεταξύ των δύο ισχυρότερων οικονομιών του κόσμου, δύναται να επηρεάσει σημαντικά την πορεία της παγκόσμιας αγοράς κρυπτονομισμάτων το 2020. Και μπορεί ο Ντόναλντ Τραμπ να διαβεβαιώνει πως στις 15 Ιανουαρίου θα πέσουν οι υπογραφές για μια καταρχήν εμπορική συμφωνία ΗΠΑ-Κίνας, ωστόσο οι καλά γνωρίζοντες των θεμάτων της αγοράς προειδοποιούν πως ο εμπορικός πόλεμος είναι ζήτημα χρόνου μέχρι να μετατραπεί σε νομισματικό πόλεμο. Όσο το κινεζικό γουάν θα επιχειρεί την ευθεία αναμέτρησή τους με το δολάριο, τόσο περισσότερο θα αποδυναμώνεται το αμερικανικό νόμισμα. Σύμφωνα με την Dovey Wan της Primitive Ventures, το ξέσπασμα ενός νομισματικού πολέμου μπορεί να δώσει σημαντική ώθηση στο Bitcoin. «Ο… μέγας νομισματικός πόλεμος θα απογειώσει το κρυπτονόμισμα», προβλέπει η ίδια.

Σημαντική μερίδα αναλυτών προειδοποιεί, σε διαφορετικό μήκος κύματος, πως τυχόν αποκλιμάκωση του εμπορικού πολέμου δύναται να αυξήσει τις πιέσεις για το Bitcoin. Και αυτό γιατί μια αποκλιμάκωση των εμπορικών διενέξεων θα καθησυχάσει τους επενδυτές και θα τους στρέψει μακριά από τα assets που λειτουργούν ως «ασφαλή καταφύγια».

Η Deutsche Bank ποντάρει στα crypto

Στην έκθεση προβλέψεων με τίτλο «Φανταστείτε το 2030», ο Τζιμ Ριντ, αναλυτής της Deutsche Bank εμφανίζεται ιδιαίτερα αισιόδοξος για τις προοπτικές των κρυπτονομισμάτων όχι μόνο για το 2020 αλλά και για την επόμενη δεκαετία. Ο Ριντ στοιχηματίζει ότι η δεκαετία του 2020 θα είναι λαμπρή για τα ψηφιακά νομίσματα, λόγω της διαφαινόμενης απόσυρσης του λεγόμενου «παραστατικού χρήματος» – δηλαδή χρήματος χωρίς αντίκρισμα. Ο Ριντ πιστεύει ότι φαίνονται πλέον εύθραυστες οι δυνάμεις που συντηρούσαν το σύστημα παραστατικού χρήματος και ότι η εποχή των νομισμάτων στηριζόμενων από κυβερνήσεις οδεύει προς το τέλος της. Γι’ αυτό και προβλέπει «έκρηξη» των κρυπτονομισμάτων και του χρυσού, που θεωρούνται σχετικά ασφαλή στοιχεία ενεργητικού.

Ο Ριντ της Deutsche Bank δεν είναι ο μοναδικός αναλυτής που προβλέπει εντυπωσιακά κέρδη του bitcoin. Ο Γιέλε Μπαντεμόσι της Binance Labs αναμένει ότι η χαμηλότερη τιμή για το bitcoin το 2020 θα είναι υψηλότερη από το ετήσιο χαμηλό του 2019(που ήταν στα 3.300 δολάρια). Η Blockchain Capital πιστεύει ότι το bitcoin θα ξεπεράσει το 2020 το φράγμα των 20.000 δολαρίων, ενώ υπάρχουν και προβλέψεις όπως αυτή της Spartan Group που κάνουν λόγο για τιμή 40.000 δολαρίων.

Τι άλλο, όμως, επιφυλάσσει το 2020 για την αγορά των ψηφιακών νομισμάτων; Τα πρώτα ψηφιακά νομίσματα κεντρικών τραπεζών και την είσοδο της Κίνας στο «παιχνίδι». Ο Κινέζος Πρόεδρος, Σι Τζινπίγκ, σε ομιλία του υπογράμμισε ότι η τεχνολογία blockchain ε΄νιαι το μέλλον και ότι είναι μια τεχνολογία που η Κίνα επιδιώκει ηγετική θέση. Η δήλωσή του οδήγησε σε μαζικές επενδύσεις και έρευνα πάνω στο blockchain. Μια από τις βασικές εξελίξεις που επιδιώκει η Κίνα είναι η πρωτοβουλία Ψηφιακού Νομίσματος/Ηλεκτρονικών Πληρωμών, η οποία αναμένεται –αν και σε περιορισμένη κλίμακα– εντός του 2020. Κατά παράδοξο τρόπο, ορισμένοι αναλυτές υποστηρίζουν ότι το Libra του Facebook ήταν ο βασικός λόγος για την επιτάχυνση της διαδικασίας ανάπτυξης του ψηφιακού γιουάν από το Πεκίνο, αλλά και το αυξημένο ενδιαφέρον των κεντρικών τραπεζών ανά τον κόσμο για τα δικά τους ψηφιακά νομίσματα.

Το φαινόμενο halving: H συγκεκριμένη διαδικασία(halving) αναμένεται τον Μάιο του 2020 και θα μειώσει κατά 50% την παραγωγή του bitcoin. Κανείς δεν μπορεί να ελέγξει τη συγκεκριμένη διαδικασία. Πρόκειται για έναν κανονισμό γραμμένο από τον δημιουργό, τον φερόμενο Σατόσι Νακαμότο, προ δεκαετίας. Η μείωση κατά το ήμισυ μιας αγοράς με αξία 120 δις. δολαρίων συνιστά τεράστια αλλαγή, και γιαυτό traders και επενδυτές προετοιμάζονται για έντονη μεταβλητότητα, αλλά και για μεγάλα κέρδη. Η διαδικασία του halving συμβαίνει σχεδόν κάθε τέσσερα χρόνια και αποσκοπεί στο να διασφαλίσει την έλλειψη διαθεσιμότητας bitcoin, ώστε να παραμείνει υπό έλεγχο ο πληθωρισμός των τιμών.